To jeden z najcenniejszych zespołów dawnej kamieniarki architektonicznej zachowanych w mieście. Zakończyła się konserwacja renesansowej dekoracji fasady kamienicy Bitschena w lapidarium przy Muzeum Miedzi w Legnicy.
Bogato dekorowane elementy pochodzą z okresu renesansu. Powstały około lat 1550–1555 i są przypisywane warsztatowi kamieniarskiemu Wendela Roskopfa. Zachowany zespół obejmuje m.in. elementy monumentalnego portalu, dekoracyjne oprawy okienne, fryz, nadłucza z portretami dawnych właścicieli oraz płaskorzeźbę z herbem rodu von den Heyde i gmerkiem Lucasa Wandera. Kamienica, od której nazwiska jednego z jej dawnych właścicieli przyjęła nazwę „Bitschena”, była ważnym elementem historycznej zabudowy legnickiego Rynku, która w dużej mierze została bezpowrotnie zniszczona w wyniku przebudowy legnickiego centrum w latach 60. XX wieku.
Przez wiele lat dekoracja była prezentowana w lapidarium przy Muzeum Miedzi w Legnicy. W 2020 roku, ze względów bezpieczeństwa, kamienne elementy musiały zostać zdemontowane z pękającego muru. W kolejnych latach przeprowadzono badania mające na celu ustalenie przyczyn uszkodzeń oraz przygotowano nową konstrukcję ściany, dostosowaną do specyfiki miejsca i ciężaru eksponowanych zabytków.
Konieczne było też przeprowadzenie prac konserwatorskich przy samych elementach dekoracji. Wieloletnie oddziaływanie warunków atmosferycznych, zabrudzenia oraz naturalne procesy starzenia kamienia wpłynęły na stan ich zachowania i wygląd. Zrealizowana konserwacja miała na celu zabezpieczenie zabytków, zahamowanie procesów ich niszczenia oraz przywrócenie im walorów estetycznych.
Realizacja zadania stanowi ważny etap w procesie przywracania lapidarium jego dawnego charakteru i przygotowania go do ponownego udostępnienia mieszkańcom oraz turystom. Dzięki przeprowadzonym działaniom zabezpieczono wyjątkowe świadectwo historii Legnicy oraz dziedzictwa artystycznego renesansu na Dolnym Śląsku. Odnowiona dekoracja fasady kamienicy Bitschena będzie nie tylko cennym elementem ekspozycji muzealnej, lecz także punktem wyjścia do działań edukacyjnych i popularyzatorskich, przybliżających historię miasta i jego dawnej architektury.
Lapidarium przy legnickim Muzeum Miedzi to plenerowa ekspozycja w ogrodzie muzealnym u zbiegu ulic Partyzantów i Rycerskiej, stanowiąca największy tego typu zbiór detali architektonicznych na Dolnym Śląsku. Zobaczyć można tu kamienne elementy wystroju, detali architektonicznych, a także relikty dawnych legnickich pomników i elementów historycznych w tym m.in. dekoracje fasad kamienic czy relikty z minionych epok.
Oprac. Agnieszka Góralczyk
Foto: FB Muzeum Miedzi w Legnicy
