Co byście zrobili, gdyby zwykła wycieczka w góry zamieniła się w odkrycie, które trafi do podręczników historii i przy okazji zapewni fortunę? Para turystów wędrująca w okolicach Zvičiny w regionie Trutnov właśnie przeżywa taki scenariusz. To, co znaleźli, nie jest tylko archeologiczną ciekawostką – to jeden z największych złotych skarbów odkrytych w Europie Środkowej w ostatnich latach. Nagroda, która zostanie im wypłacona, bije wszelkie dotychczasowe rekordy i wywołuje ogromne poruszenie u naszych południowych sąsiadów.
Znalezisko, które w lutym ubiegłego roku trafiło do Muzeum Czech Wschodnich w Hradcu Králové, to prawdziwa gratka dla pasjonatów historii i numizmatyki. Unikatowa kolekcja waży ponad pięć kilogramów i zawiera 598 złotych monet oraz ponad trzydzieści innych cennych przedmiotów, takich jak biżuteria czy bogato zdobione tabakiery z XIX i XX wieku. Urząd probierczy potwierdził, że większość artefaktów wykonano z 14-karatowego złota, a ich stan zachowania jest zdumiewający.
Dlaczego nagroda jest aż tak wysoka?
Kwota, którą podzielą się znalazcy, to oszałamiające 11,7 miliona koron. To suma wielokrotnie wyższa niż standardowe nagrody za znaleziska archeologiczne, które zazwyczaj oscylują w granicach dziesiątek tysięcy koron. Jak wyjaśnia wicewojewoda ds. kultury, Jiří Štěpán, w tym konkretnym przypadku nie zastosowano powszechnej zasady wypłaty jednej dziesiątej wartości. Ponieważ skarb składa się z czystego kruszcu, prawo pozwoliło na przyznanie nagrody odpowiadającej stu procentom rynkowej wartości złota z dnia znalezienia. Gwałtowny wzrost cen tego metalu na światowych rynkach w ostatnich latach dodatkowo wybił tę kwotę na rekordowy poziom.
Tajemnica ukryta w kamiennym murze
Choć naukowcy od ponad roku badają znalezisko, historia skarbu wciąż pozostaje owiana mgłą tajemnicy. Eksperci są pewni jedynie tego, że przedmioty zostały ukryte na zboczu góry Zvičina po 1921 roku. Kto był ich pierwotnym właścicielem? Jedna z hipotez mówi o osobie zagrożonej przez reżim nazistowski, która w obawie o swoje życie i majątek postanowiła ukryć go w murze. Inna wskazuje na przesiedleńców narodowości niemieckiej, którzy musieli opuścić te tereny po zakończeniu II wojny światowej. Mimo żmudnych badań w archiwach, żadna z tych teorii nie została jeszcze ostatecznie potwierdzona.
Kiedy zobaczymy złoto na własne oczy?
Obecnie ten niezwykły depozyt znajduje się pod ścisłą ochroną w Muzeum w Hradcu Králové. Część przedmiotów wciąż wymaga fachowej renowacji, by mogły odzyskać swój dawny blask. Dyrektor muzeum, Petr Grulich, przyznaje, że w swojej wieloletniej karierze nigdy nie spotkał się z odkryciem o takiej skali. Po zakończeniu prac konserwatorskich muzeum planuje zorganizować wielką wystawę, by każdy mógł zobaczyć ten „skarb stulecia”, który przez dekady czekał na swoich odkrywców pod warstwą ziemi i kamieni.
Oprac. Karolina Osińska-Marcińczyk, źródło tekstu i zdjęć: www.idnes.cz
