W jednej chwili tworzy mroczne intrygi, od których cierpnie skóra, by za moment przenieść czytelników do świata elfów, wróżek i dziecięcej wyobraźni. Dziesięć lat, dwadzieścia książek i nieograniczona wyobraźnia. Choć jej książki zabierają czytelników w odległe, mroczne lub baśniowe krainy, ona sama mocno stąpa po ziemi i nie zapomina o swoich korzeniach. Agnieszka Góralczyk w rozmowie z Jolantą Bartoś pyta autorkę m.in. o zainteresowanie zjawiskami paranormalnymi, inspirację do tworzenia nowych historii, pasję do tworzenia koralikowych pająków, scrapbookingowych zakładek i szycia oraz ukochanego psa Dyzia.
W swoich powieściach kryminalnych np. „Dowód zbrodni”, „Obłęd” często bada Pani najmroczniejsze zakamarki ludzkiej psychiki. Skąd czerpie Pani inspiracje do tworzenia tak wyrazistych i skomplikowanych intryg?
JB: Szczerze mówiąc – nie mam pojęcia. Staram się, żeby zły bohater – był naprawdę zły, choć na pierwszy rzut okiem może wyglądać całkiem sympatycznie. Często o mordercy, czy psychopacie ludzie mówią – to był taki miły człowiek; to była dobra rodzina, co niedzielę chodzili do kościoła. I w sumie te dwa zdania mówią wszystko o przestępcy. Do końca nie wiem co dzieje się w psychice socjopaty czy psychopaty, raczej tylko próbuję wejść w jego skórę i zrozumieć myśli. Czasami inspiracją jest jakaś prawdziwa zbrodnia, ale powieść nie jest odwzorowaniem faktów. To tylko impuls, który potrafi rozwinąć całą fabułę.
Często wplata Pani do fabuły elementy paranormalne lub motyw silnej empatii, jak u bohaterki „Obłędu”. Skąd u Pani zainteresowanie zjawiskami niewyjaśnionymi?
JB: Życie bez odrobiny magii byłoby nudne. Wierzę w istnienie drugiego świata – tego duchowego. To niekoniecznie jest podział na niebo i piekło, ale na duchy opiekuńcze i demony. Tak w skrócie, bo za dużo musiałabym pisać o tym. Jeśli uznamy, że magią jest miłość, dotyk dłoni, pierwszy pocałunek, motyle w brzuchu, to potrafimy odczuwać coś czego nie ma. Naukowcy wyjaśniliby to zwiększonym wydzielaniem dopaminy w mózgu, a jednak wolę wierzyć w magię. Bohaterka serii Obłędu jest empatą. Można to nazwać kobiecą intuicją, przeczuciem, siódmym zmysłem czy dostrzeganiem pozazmysłowym, telepatią… Nie, nie wierzę w jasnowidzów. Zwłaszcza tych, którzy zarabiają na nieszczęściu innych, ale bohater powieści może mieć takie zdolności i być dobry… Wystarczy wierzyć, że jest to możliwe.
Pani książka „Stalker” powstała na kanwie osobistych, bolesnych doświadczeń z wirtualnym prześladowaniem. Jak trudne było przelanie tych emocji na papier?
JB: To była dla mnie tortura. Siedziałam przy komputerze i płakałam. Nigdy tej powieści nie przeczytałam. Gdy wróciła do mnie po korekcie zdołałam przeczytać kilka stron i zadzwoniłam do szefowej, że zgadzam się na wszystkie poprawki, jakie są konieczne, ale błagam, żeby nie kazała mi tego czytać. Ta trauma wciąż we mnie jest. Stalker zniszczył moje życie. Straciłam pracę, przeszłam przez totalną alienację, manipulowana, odsuwałam się od każdego. Miałam myśli samobójcze… I teraz te moje trudne emocje przekazuję młodzieży na spotkaniach autorskich. Widzą przed sobą ofiarę cyberprzemocy, która doświadczyła nienawiści większej niż hejt. Ale widzą też silną osobę, która doprowadziła prześladowcę przed oblicze sprawiedliwości i wygrała.
Paradoksalnie – najczęściej jeżdżę na takie spotkania dotyczące cyberprzemocy.
Obok mrocznych thrillerów pisze Pani również książki dla najmłodszych, takie jak „Wioska skrzatów”, „Trolle” czy „Mała Wiedźma”. Jak udaje się Pani tak radykalnie przestawiać wrażliwość z horroru na baśniową literaturę dziecięcą?
JB: Och, to najpiękniejsze chwile, bo bajki piszę z myślą o moich wnukach: Kubie i Oleńce. Dzieci lubią mądre bajki, z przygodą, którą mogą bezpiecznie przeżyć. I dzieci lubią się bać. Wiem, że im większe zagrożenie, tym uważniej słuchają. Bajki są chwilą oddechu od mrocznego świata zbrodni. Tu zawsze wygrywa dobro, choć po drodze musi walczyć. Ostatnia bajka mi się przyśniła. Tak po prostu. Pracowałam leżąc w łóżku po operacji, ale dzięki temu czas szybciej mi minął. A potem trzeba było narysować ten piękny świat… Nie jestem mistrzem rysunku, choć kiedyś rysowałam, malowałam… Teraz ta praca zamienia się w kartkę, ołówek i gumkę. Najłatwiejsze są kwiaty, najtrudniejsze postacie. Ale myślę, że warto poświęcić czas, żeby taka bajka była od początku do końca moja – dla dzieci.
Dlaczego Pani twórczość jest silnie zakorzeniona w Wielkopolsce – Jarocin, Krotoszyn, Leszno?
JB: Dlatego, że jestem Wielkopolanką. Urodziłam się w Jarocinie. Przez wiele lat mieszkałam w Krotoszynie, obecnie w Lesznie. Z tych trzech miejscowości dominuje Krotoszyn. Uwielbiam tam umieszczać fabułę, bo znam każdy zakamarek, każdy skrót, niemal każdą tajemnicę. I jest niezmiernie miło, gdy dostaję wiadomość od czytelników, że specjalnie poszli w te miejsca, gdzie dzieje się akcja, żeby bardziej poczuć jej klimat. Ale czasami jest też odwrotnie. Akcja „Krzyku ciszy” dzieje się w Jaraczewie i starym podupadłym dworku. Tu dostawałam wiadomości od mieszkańców, że nie można umieszczać tak strasznych powieści w miejscach, gdzie mieszkają ludzie, bo to kłamstwo. Tak, każda fabuła powieści jest w pewnym sensie kłamstwem, które powstało w mojej głowie, ale trzeba umieć odróżnić fikcję książki od realnego świata.
Lokalna społeczność chętnie przegląda się w tym „mrocznym zwierciadle”?
JB: Wiem, że mieszkańcy Krotoszyna zawsze czekają na kolejną powieść z nadzieją, że znowu będzie się działa w ich mieście. Uwielbiam tam jeździć na spotkania autorskie. Ciekawe jest jak odbierają swoje alter ego – książkowe. I nawet podoba im się bycie czarnym charakterem.
Z okazji 10-lecia pracy twórczej przygotowała Pani dla czytelników wyjątkowe, autorskie boxy prezentowe z rękodziełem. Skąd w pisarce mrocznych thrillerów pasja do tworzenia koralikowych pająków, scrapbookingowych zakładek i szycia?
JB: Uwielbiam rękodzieło. Lubię się uczyć wciąż nowych technik. Przez lata haftowałam krzyżykiem, potem zajęłam się Beadingiem – czyli koralikami. W międzyczasie próbowałam makramy, qullingu, karczocha, żywicy, frywolitek, kanzashi, decupage, amigurumi… To chyba jeszcze nie wszystko, czego chciałabym się nauczyć z rękodzieła. Boxy prezentowe są naładowane rozmaitościami. Jest tam biżuteria, zakładki wszelkiego rodzaju, bombki, ozdoby, aniołki, ręcznie robione wazoniki i jeszcze wiele rzeczy. Mam nadzieję, że taki box sprawia wiele radości, bo każdy może sobie zrobić mega prezent za niewielką cenę.
Pisze Pani bardzo intensywnie – regularnie wydaje Pani kilka książek rocznie. Jak unika Pani wypalenia twórczegoi syndromu pustej kartki przy takim tempie?
JB: Nie piszę nic na siłę. Nie mogłabym siedzieć przez pustą kartką i czekać aż wena w końcu się zlituje i sama przyjdzie. Nie przyjdzie. Wydaję dwie czasami trzy książki rocznie. To nie jest dużo, ale pozwala mi uniknąć tego wypalenia, zapewniając jednocześnie systematyczność.
Zdarzyło się, że czytelnik na spotkaniu autorskim podsunął Pani pomysł na zbrodnięlub motyw, który faktycznie wykorzystała Pani w fabule?
JB: Nie. I nawet czegoś takiego bym nie wykorzystała. Raz mi się zdarzyło, że pani, która jest nauczycielką prosiła, żeby fabuła działa się w szkole, a dokładniej w jej klasie z konkretnymi uczniami. To miał być prezent dla jej wychowanków. Od razu ucięłam temat, z kilku powodów. Po pierwsze – prawa autorskie byłyby dość skomplikowane, skoro miałam wymyślić fabułę, a ona podpowiadałaby mi charakter jej uczniów; po drugie – zbyt dużo bohaterów – nie jest możliwe, żeby każdy z dwudziestu kilku osób był tak samo aktywny w powieści; po trzecie – nieznajomość terenu i osób. Ucięłam to proponując, żeby pani sama spróbowała sił, jako pisarka.
No i przede wszystkim nie chcę procesu o kradzież pomysłu, bo to własność intelektualna…
Za Panią dekada intensywnej pracy twórczej. Gdyby mogła Pani cofnąć czas i spotkać Jolantę Bartoś z dnia premiery debiutanckiej książki – jaką radęby Pani jej dała?
JB:Gdybym mogła cofnąć czas, raczej nie udzielałabym sobie rad. Chciałabym spędzić choć jeden dzień więcej z moim bratem. Podarować mu czas, którego nie miał… Ja jako pisarka musiałam przejść tę drogę, nabrać doświadczenia i tego żadne rady by nie zmieniły.
Na Pani profilu na Facebooku furorę robi Pani pies Dyzio, który uwielbia „wchodzić w kadr” i kraść show. Gdyby Dyzio miał być bohaterem Pani kolejnego kryminału, byłby psem policyjnym, ofiarą czy… mózgiem całej operacji przestępczej?
JB: Mój maltańczyk jest wszędobylski i trafił już do trzech bajek wraz z Kubą i Oleńką. On jest tak przyjazny i rozbrajający każdą sytuację, że może być tylko w bajkach. A w ostatniej dziecięcej historii pojawił się razem ze swoim przyjacielem kotem Felkiem.
Dziękuję za rozmowę











