Koniec lata w Polsce od wieków pachnie świeżym chlebem, dojrzałym kłosem i radosnym świętowaniem. Dożynki, tradycyjne święto plonów, to jeden z najpiękniejszych i najbardziej widowiskowych elementów naszej kultury ludowej. Współcześnie obrzędy dziękczynne łączą się z wielkimi festynami, wydarzeniami kulinarnymi oraz koncertami największych gwiazd polskiej sceny muzycznej.
Za nami już m.in. Dożynki Gminno-Parafialne Gminy Horodło, podczas których przeprowadzono konkurs na Najpiękniejszy Wieniec Dożynkowy 2026. Po prezentacjach wszystkich wieńców przez delegacje sołeckie jury nagrodziło pierwszym miejscem sołectwo Rogalin (na zdjęciu).
Korzenie pełne tradycji i dziękczynienia
Zwyczaj dziękczynienia za ukończenie żniw i prac polowych ma w Polsce głęboki rodowód. W czasach przedchrześcijańskich było to etniczne święto słowiańskie przypadające w okresie jesiennej równonocy, 23 września. W zależności od regionu nazywano je wyżynkami, obrzynkami, wieńcowym lub okrężnem. Z biegiem lat obrzędy zyskały wymiar religijny oraz świecki. Dziś dziękczynienie za zbiory składa się Bogu i Matce Bożej podczas uroczystości parafialnych, gminnych, a także ogólnopolskich na Jasnej Górze czy podczas Dożynek Prezydenckich w Spale. Wyjątek stanowią obchody poświęcone etnicznym bogom słowiańskim, kultywowane przez neopogańskie mniejszości wyznaniowe. Niezależnie od formy, istotą dożynek pozostaje wspólnota, szacunek do pracy rolników oraz kultywowanie tradycji.
Gwiazdorska obsada tegorocznych festynów
Tegoroczny sezon dożynkowy przyniesie ogromną dawkę muzycznych wrażeń w całej Polsce. W Szczercowie dwudniowe świętowanie w ramach X Dni Gminy i Dożynek Gminnych zwieńczą występy takich artystów jak Urszula oraz zespół Boys, a także formacji Motka i Sióstr Kafar. Z kolei na boisku w Karolinowie Święto Gminy Załuski i Dożynki Powiatu Płońskiego przyciągną miłośników muzyki tanecznej koncertami zespołów Milano, Diadem, Raider, Dr. Swag oraz Karola Pisarskiego.
Niezwykle barwnie zapowiadają się też Gminne Dożynki w Kowali, gdzie publiczność rozgrzeją Piękni i Młodzi, Discoboys, Roberto Ruggeri oraz folkowa grupa Guzowianki. Tradycyjnego klimatu nie zabraknie w Racławicach na słynnych Błoniach, gdzie po mszy, uroczystym korowodzie, obrzędzie dzielenia chlebem i konkursie wieńców zagrają Kapela Jafer oraz zespół Gaziorze. Osoby poszukujące kulinarnych uniesień powinny z kolei odwiedzić Rynek w Ustroniu, gdzie zorganizowany zostanie Dożynkowy Rynek Smaków pełen lokalnych specjałów.
Świętowanie potrwa aż do września. Na Rynku w Strzelinie Dożynki Gminy Strzelin połączone zostaną z Festiwalem Miodu i Dyni, a muzyczną gwiazdą wieczoru będzie grupa Red Lips. Imprezie towarzyszyć będzie występ Big Bike Orchestra, Classic Rock Band oraz Gitarowy Rekord Strzelina prowadzony przez Leszka Cichońskiego. Podczas Dożynek Gminno-Parafialnych w Galewicach na scenie wystąpi popularna grupa MEJK. Z kolei na Śląsku Katowickie Dożynki w Kostuchnie połączą tradycyjny korowód i występy zespołów regionalnych z przebojami Krzysztofa Krawczyka w wykonaniu Krzysztofa Knapeka oraz występem Krzysztofa Hanke z zespołem Bartos Band.
Pomysłowość mieszkańców i rywalizacja sołectw
Dożynki to nie tylko koncerty i tradycyjne wieńce, ale też doskonała okazja do sąsiedzkiej integracji oraz rozwijania lokalnej kreatywności. Miasto i Gmina Piotrków Kujawski wraz z Biblioteką i Ośrodkiem Kultury ogłosiły wyjątkowy konkurs pod hasłem „Pomysłowy Witacz Dożynkowy 2026”. Organizatorzy zachęcają sołectwa, koła gospodyń wiejskich, stowarzyszenia oraz indywidualnych mieszkańców do tworzenia słomianych i ozdobnych konstrukcji, które staną się barwną wizytówką miejscowości i podkreślą ich kujawski charakter. Zgłoszenia do konkursu w siedzibie BiOK przy ulicy Targowej 2 przyjmowane są do 26 sierpnia, a uroczyste wręczenie nagród odbędzie się 29 sierpnia podczas Dożynek Gminno-Parafialnych w Połajewie.
Niezależnie od tego, czy wybierzemy się na kameralne święto wiejskie, czy na wielki dożynkowy festiwal z koncertami gwiazd, warto wziąć udział w tych wyjątkowych spotkaniach, by poczuć prawdziwego dożynkowego ducha i wspólnie świętować tegoroczne zbiory.
Marta Kot, fot. gminny Ośrodek Kultury w Horodle
