Dzięki tej współpracy blisko 100 oryginalnych dzieł sztuki i rzemiosła artystycznego z dawnej kolekcji Hochbergów powróciło na swoje historyczne miejsce.
W tym roku mija jedenaście lat wyjątkowej współpracy Muzeum Narodowego we Wrocławiu i Zamku Książ. Partnerstwa, które stało się przykładem przywracania historycznego dziedzictwa jego pierwotnemu miejscu. Od rozpoczęcia projektu „Metamorfozy Zamku Książ” w 2015 r. do zamku powróciło blisko sto dzieł sztuki i obiektów rzemiosła artystycznego, z których wiele należało niegdyś do kolekcji rodu Hochbergów. Przez te 11 lat do Książa trafiło m.in. 38 obrazów i dwie rzeźby w tym dziesięć obrazów z historycznej kolekcji Hochbergów oraz barokowe portrety członków rodu. Powrócił też monumentalny obraz „Alaryk w Rzymie” Wilhelma von Lindenschmita. W 2025 r. zamkową kolekcję wzbogaciły kolejne wyjątkowe depozyty – pochodząca ze Szwecji największa moneta świata ważąca 14,5 kilograma, renesansowa misa norymberska z przedstawieniem grzechu pierworodnego, a także inne cenne dzieła prezentowane na wystawie „Gemma Gemmarum”, którą można podziwiać w Gabinecie Osobliwości hrabiego Maksymiliana von Hochberga.
Przed II wojną światową Książ był jedną z najwspanialszych rezydencji arystokratycznych nie tylko w Polsce, ale i w całej Europie. Jego właścicielami byli Hochbergowie. W 1941 r. został skonfiskowany przez nazistów, a w 1942 roku unikalna kolekcja dzieł sztuki została wywieziona i rozproszona. Znaczna część tych zbiorów trafiła po wojnie pod opiekę Muzeum Narodowego we Wrocławiu. W roku 2015 Zamek Książ i MNWr podpisali porozumienie, któreotworzyło drogę do powrotu tych pamiątek na ich właściwe miejsce. Współpraca opiera się na takich filarach jak: długoterminowy depozyt: wrocławskie muzeum nie oddaje dzieł na własność, lecz przekazuje je w formie stale przedłużanego depozytu, a wszystkie eksponaty przed transportem przechodzą gruntowną renowację w pracowniach konserwatorskich muzeum; Zamek Książ musiał wdrożyć zaawansowane systemy klimatyczne, kontroli wilgotności, zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz całodobowego monitoringu, aby sprostać wymaganiom państwowych instytucji muzealnych; każdy powracający obiekt jest precyzyjnie badany przez historyków sztuki.
Efektem tej wieloletniej współpracy jest nie tylko odzyskanie bezcennych dzieł sztuki, ale także odtworzenie historycznych wnętrz i przywrócenie autentycznego charakteru jednej z najważniejszych rezydencji Dolnego Śląska.
Oprac. Agnieszka Góralczyk
Foto: FB Zamek Książ
