Kiedy słońce zrównuje się z nocą, a przyroda budzi się do życia, nasi przodkowie świętowali Jare Gody. W minioną sobotę, 21 marca, ta niezwykła tradycja odżyła w Janowcu (gmina Bardo). Było barwnie, wspólnotowo i – co najważniejsze – niezwykle autentycznie.
Janowiec stał się miejscem, gdzie czas na chwilę zwolnił, ustępując pola dawnym obrzędom. Mieszkańcy oraz przyjezdni goście połączyli siły, by wspólnie pożegnać mroźną zimę i zaprosić do siebie energię odradzającego się życia.
Barwny korowód i pożegnanie zimy
Uroczystości rozpoczęły się od radosnego przemarszu przez całą wieś. Kolorowy korowód, prowadzony przez uśmiechniętych uczestników, dotarł nad brzeg Nysy Kłodzkiej. To właśnie tam odbył się jeden z najważniejszych punktów programu – symboliczne spalenie Marzanny.
– Byliśmy razem – Mieszkańcy i Goście – i wspólnie przeszliśmy przez całą wieś barwnym, radosnym korowodem. Marzanna została spalona nad brzegiem Nysy Kłodzkiej, a wraz z nią odeszło to, co zimowe, ciężkie i już niepotrzebne” – relacjonuje Marta Ptasińska, burmistrz gminy Bardo.
Wianki pełne nadziei
Po pożegnaniu zimy przyszedł czas na celebrację życia. Na wodę puszczono wianki – pradawny symbol odnowy, płodności i nadziei. Dla wielu uczestników był to moment osobistej refleksji; czas na symboliczne odrzucenie tego, co stare i niefunkcjonalne, by zrobić miejsce na nowe wyzwania i marzenia.
Przy świetlicy wiejskiej zapłonęło ognisko, wokół którego odtworzono starosłowiańskie obrzędy przywołujące wiosnę. Blask ognia, dźwięki tradycji i poczucie jedności stworzyły atmosferę, którą uczestnicy opisują krótko: było po prostu pięknie.
Biesiadowanie w wiosennym słońcu
Zwieńczeniem Jarych Godów było wspólne biesiadowanie. Jak się okazało, starania mieszkańców nie poszły na marne – słońce mocno przygrzało, potwierdzając, że wiosna w Janowcu rozgościła się już na dobre.
Czym właściwie są Jare Gody?
Dla tych, którzy dopiero odkrywają swoje słowiańskie korzenie, warto przypomnieć, że Jare Gody (Jare Święto) to prasłowiański, wielodniowy cykl obrzędowy. Przypada on w okolicach równonocy wiosennej i czci odradzającą się naturę.
Do najważniejszych tradycji tego okresu należą: topienie lub palenie Marzanny (symboliczne niszczenie zimy i śmierci), malowanie pisanek (jajko jako symbol nowego życia), oczyszczające polewanie się wodą (protoplasta dzisiejszego Śmigusa-Dyngusa) i uczty ku czci bóstw (wspólne posiłki wzmacniające więzi społeczne).
Wydarzenie w Janowcu udowodniło, że te stare tradycje wciąż mają ogromną moc łączenia ludzi i przypominania nam o naszym nierozerwalnym związku z rytmem przyrody.
Karolina Osińska-Marcińczyk, fot. Marta Ptasińska
