„Wiejskie chaty pośród drzew” to jedyny w polskich zbiorach publicznych obraz Vincenta van Gogha. Pochodzi z Kolekcji im. Jana Pawła II. Teraz możemy zobaczyć go w Muzeum Narodowym w Krakowie.
Obraz należy do Archidiecezji Warszawskiej. Obecnie możemy go oglądać w Galerii Sztuki Europejskiej Muzeum Narodowego w Krakowie. Dzieło Van Gogha ma już 143 lata. Obraz powstał w 1883 r. Jest to kameralny pejzaż ukazujący skromną zabudowę wiejską wtopioną w gęstą masę drzew. Obraz wpisuje się w estetykę realizmu. Jest zupełnie różny od późniejszych dzieł artysty. W tym dziele widoczne są silne związki ze szkołą haską. Mamy tu też odwołania do tradycji XVII-wiecznego pejzażu holenderskiego.
Po opuszczeniu przez artystę Nuenen obraz znalazł się wśród innych dzieł artysty, które zostały zapakowane przez jego matkę do skrzyń i na wiele lat zapomniane. Przechowywane na strychu stolarza Adrianusa Schrauwena, uznawane były za obiekty bezwartościowe. Dopiero w 1902 roku Johannes Cornelis Couvreur odkupił zawartość strychu za symboliczną sumę, próbując sprzedawać płótna z wózka domokrążcy, a niektóre z nich rozdając w zamian za piwo.
Stopniowe rozpoznanie wartości obrazów przez Cornelisa Mouwena i Willema van Bakela zapoczątkowało proces konserwacji i sprzedaży prac, w wyniku czego obrazy trafiły do galerii Oldenzeel w Rotterdamie. W kolejnych dekadach dzieło znalazło się w wielu kolekcjach prywatnych, w tym w prestiżowej szwajcarskiej kolekcji rodziny Meyer-Fierz. W 1987 roku obraz został zakupiony na aukcji Christie’s w Londynie przez Zbigniewa Karola Porczyńskiego (Charlesa Zbigniewa Carrolla-Porczyńskiego) i przewieziony do Warszawy, gdzie wszedł w skład kolekcji im. Jana Pawła II, będącej obecnie własnością Archidiecezji Warszawskiej.
Vincent van Gogh był holenderskim malarzem postimpresjonistycznym. Artysta był mało doceniany za życia. Prawdziwą sławę zyskał dopiero po śmierci, a zmarł młodo, bo w wieku 37 lat. Prawdopodobnie popełnił samobójstwo. Dziś jest jednym z największych i najbardziej znanych malarzy. Namalował 870 obrazów. Ponad 1000 rysunków. 150 akwarel. 133 szkiców listowych. Jego prace należą dziś do najdroższych dzieł sztuki.
Agnieszka Góralczyk
