Niedzielne (8 lutego) wydarzenie w Strzegomiu ma upamiętniać „marsz śmierci” więźniarek, który wyruszył 81 lat temu z obozu FAL Graben.
Marsz o godz. 16.00 wyruszy z ul. Milenijnej 3 pod pomnik Ofiar Niemieckiego Reżimu Nazistowskiego przy ul. Wałbrzyskiej w Strzegomiu.
Historia podobozu w Strzegomiu była niemal całkowicie zapomniana, a przywrócił ją w 2017 roku Krzysztof Kaszub, który natrafił na ślady dawnego niemieckiego obozu przy ulicy Milenijnej w dzielnicy Graby. To dzięki jego staraniom wrocławski oddział Instytutu Pamięci Narodowej wspólnie z władzami Strzegomia przy wsparciu licznych sponsorów postanowił upamiętnić miejsce, gdzie młodość, zdrowie i wreszcie życie straciły dziewczęta, zatrudnione jak niewolnice do katorżniczej pracy.
Z inicjatywy Krzysztofa Kaszuba w 2019 roku przy ulicy Wałbrzyskiej odsłonięto pomnik upamiętniający więźniarki FAL Graben oraz więźniów KL Gross-Rosen. W uroczystości uczestniczyły Lea Gleitman i Sonia Abiri – więźniarki ocalałe z marszu śmierci. Obie nie żyją, jednak wcześniej Krzysztof Kaszub obiecał im godne upamiętnienie tego miejsca.
Marsz Pamięci poświęcony jest więźniarkom grossroseńskiej filii FAL Graben.
– Kobietom pochodzenia żydowskiego, z których wiele było narodowości polskiej, ale nie tylko – mówi pisarka Agnieszka Dobkiewicz. – Idziemy, by pamięć o tych kobietach i miejscu, w którym je więziono, przetrwała. By tę pamięć zostawić przyszłym pokoleniom w zgodzie z prawdą historyczną, a nie jako ukłon dla czyichś doraźnych potrzeb czy interesów politycznych – dodaje.
Autorka książki „Dziewczyny z Gross-Rosen” podkreśla, że styczeń i luty to jest taki czas, gdy trwała ewakuacja podstrzegomskiego obozu. W marsze śmierci ruszały kobiety i mężczyźni z grossroseńskich filii. Prowadzono je do obozu macierzystego w Rogoźnicy koło Strzegomia lub do innych obozów koncentracyjnych. W styczniu w marsze śmierci ruszyły kobiety z filii w Sławie czy Zielonej Górze.
Karolina Osińska-Marcińczyk, fot. UM Strzegom (na zdjęciu I Marsz Pamięci)
