To zabytkowa, XIX-wieczna budowla typu holenderskiego położona na terenie parku Fort Gaj. W listopadzie zakończono jego gruntowną renowację, przekształcając obiekt w bezpłatny punkt widokowy z lunetami.
Wiatrak Prochowy (Garbarski) stojący na wzgórzu ma ponad 200 lat. Jego historia wiąże się z Friedrichem Samuelem Bartschem, właścicielem strzegomskiej fabryki skór. W pierwszej połowie XIX wieku działał tu młyn garbarski. Nie mielono w nim zboża. Rozdrabniano korę sosnową i dębową, z której pozyskiwano garbnik wykorzystywany przy wyprawianiu skór. Wzgórze miało jednak swoją historię jeszcze zanim pojawił się tu młyn. Do 1819 roku stała na nim miejska szubienica. Po jej rozebraniu miejsce zaczęło zmieniać swoje przeznaczenie. Z czasem pojawiły się tu obiekty związane z działalnością gospodarczą, a wzgórze zaczęto nazywać Górą Młyńską. Dziś po dawnej funkcji przemysłowej pozostały przede wszystkim mury i historia tego miejsca. Ale ten zabytek zyskał nową funkcję. Odnowiono jego wnętrze, a na tarasie powstała przestrzeń, z której przez lunety można podziwiać panoramę Strzegomia i okolic. Obiekt ma zacząć tętnić życiem wiosną przyszłego roku, a władze Strzegomia zapewniają, że wstęp i korzystanie z punktu widokowego, w tym z zainstalowanych lunet, będzie nieodpłatne.
Obiekt został wpisany do rejestru zabytków w 1996 r. Znany był jako: Młyn garbarski – wiatrak powstał w pierwszej połowie XIX wieku z inicjatywy Friedricha Samuela Bartscha, właściciela strzegomskiej fabryki skór. Zamiast zboża mielono w nim korę sosnową i dębową, z której pozyskiwano garbniki do wyprawiania skór, oraz jako Wiatrak prochowy – ta nazwa wywodzi się z lokalnej tradycji, według której budowla miała wcześniej lub dodatkowo służyć do mielenia składników prochu strzelniczego. Z kolei wzgórze, na którym stoi wiatrak, do 1819 roku pełniło funkcję miejsca straceń ze stojącą tam miejską szubienicą. Po jej rozebraniu teren zagospodarowano na cele przemysłowe i rekreacyjne.
Oprac. Agnieszka Góralczyk
Foto: FB Gmina Strzegom














