Wybór 11 listopada jako kluczowej daty w polskim kalendarzu narodowym wiąże splot wydarzeń z historii lokalnej oraz symboliczny koniec I wojny światowej w Europie. Choć odzyskiwanie suwerenności po 123 latach zaborów stanowiło proces rozłożony w czasie, to właśnie ten dzień uznano za symboliczny moment odrodzenia Rzeczypospolitej.
O wyborze 11 listopada 1918 roku zdecydowały dwa kluczowe wydarzenia polityczno-militarne:
- Przejęcie władzy wojskowej przez Józefa Piłsudskiego: Dzień po powrocie z więzienia w Magdeburgu Józef Piłsudski otrzymał od Rady Regencyjnej zwierzchnictwo nad tworzącym się Wojskiem Polskim, co stało się sygnałem do rozbrajania niemieckich garnizonów.
- Rozejm w Compiègne: Podpisanie zawieszenia broni na froncie zachodnim przypieczętowało klęskę Niemiec i formalnie zakończyło działania zbrojne I wojny światowej, a wcześniejszy upadek pozostałych mocarstw rozbiorowych otworzył drogi do odbudowy państwa.
Formalny status święta państwowego data ta uzyskała jednak dopiero pod koniec okresu międzywojennego, na mocy ustawy z 1937 roku. Po II wojnie światowej władze komunistyczne zakazały jego oficjalnych obchodów, a Narodowe Święto Niepodległości przywrócono do kalendarza państwowego w 1989 roku.
Marta Kot, fot. Starscream/Wikipedia
