Senat Rzeczypospolitej Polskiej podjął uroczystą uchwałę o ustanowieniu roku 2027 rokiem Magdaleny Abakanowicz. Decyzja ta ma na celu upamiętnienie dziesiątej rocznicy śmierci artystki oraz oddanie hołdu jej niezwykłej wyobraźni i odwadze twórczej.
Senatorowie podkreślili w uzasadnieniu, że dzieła Abakanowicz zrewolucjonizowały światowe postrzeganie rzeźby oraz tkaniny artystycznej, a jej monumentalne kompozycje do dziś stanowią poruszającą refleksję nad kondycją człowieka, jego tożsamością oraz samotnością w relacjach z innymi ludźmi.
Marta Magdalena Abakanowicz-Kosmowska, urodzona w 1930 roku w Falentach, zapisała się w historii sztuki przede wszystkim jako twórczyni tzw. abakanów. Były to ogromne, trójwymiarowe formy wykonane technikami tkackimi, które zerwały z tradycyjną płaszczyznowością tkanin dekoracyjnych. Wykorzystując nietypowe materiały, takie jak sizal, powrozy czy żywicę, artystka nadała tkaninie rangę rzeźby monumentalnej. Międzynarodowa kariera Abakanowicz nabrała tempa w 1965 roku, kiedy to otrzymała złoty medal na Biennale w São Paulo, co otworzyło jej drzwi do najważniejszych galerii świata.
Życiorys artystki był równie fascynujący jak jej twórczość. Wywodząca się z tatarstko-szlacheckiej rodziny Magdalena Abakanowicz spędziła dzieciństwo w majątku w Krępie, a w młodości odnosiła sukcesy jako lekkoatletka, zdobywając medale mistrzostw Polski w biegach sztafetowych. Po studiach na warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych i w sopockiej PWSSP przez dekady łączyła pracę twórczą z pedagogiczną. Przez dwadzieścia pięć lat prowadziła zajęcia w Poznaniu, a jako profesor wizytująca dzieliła się wiedzą także na Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles, kształtując pokolenia przyszłych artystów.
Dzieła Abakanowicz można dziś spotkać w przestrzeniach publicznych i kolekcjach na całym globie – od Princeton w USA, przez park Europy pod Wilnem, aż po Seul w Korei Południowej. W Polsce jednym z jej najbardziej znanych dzieł jest instalacja „Nierozpoznani” na poznańskiej Cytadeli, składająca się ze 112 żeliwnych figur bez głów, idących w różnych kierunkach. Prace te, podobnie jak serie „Tłumy” czy „Plecy”, stały się symbolem zagubienia jednostki w masie, co czyni jej sztukę uniwersalną i wciąż aktualną.
Ustanowienie roku 2027 rokiem Magdaleny Abakanowicz to nie tylko wyraz uznania dla samej artystki, ale także podkreślenie roli polskiej sztuki jako istotnego elementu dziedzictwa światowego. Senat wskazał, że Abakanowicz do końca życia pozostała ambasadorką naszej kultury, udowadniając, że sztuka potrafi przekraczać granice geograficzne i ideologiczne, dotykając najbardziej intymnych aspektów ludzkiego bytu.
Agnieszka Góralczyk, fot. Wikipedia Adrian Grycuk („Mutanty” Magdaleny Abakanowicz na dziedzińcu pałacu Potockich w Warszawie)
